BİR İLÇENİN EN BÜYÜK ZENGİNLİĞİ NEDİR? Bir şehir büyürken sadece binaları mı yükselmeli? Yoksa geçmişinden aldığı güzellikleri de geleceğe taşıyabilmeli mi? Bir ilçeyi uzaktan izlediğinizde önce binalarını görürsünüz. Yollarını, caddelerini,..
Bir şehir büyürken sadece binaları mı yükselmeli? Yoksa geçmişinden aldığı güzellikleri de geleceğe taşıyabilmeli mi?
Bir ilçeyi uzaktan izlediğinizde önce binalarını görürsünüz. Yollarını, caddelerini, kaldırımlarını, yeni yapılarını…
Oysa bir ilçenin gerçek hikâyesi betonun arasında değil, insanların hafızasında ve o ilçenin kendine özgü dokusunda saklıdır.
Gevaş da yıllardır kendine has güzelliğiyle anılan ilçelerden biri.
Van Gölü’nün mavisi, Artos Dağı’nın heybeti, Selçuklu Mezarlığı’nın tarihi sessizliği, Halime Hatun Kümbeti, İzzeddin Şir Camii, soğuk suları, yeşil alanları, bahçeleri ve meyve ağaçları…
Ama Gevaş’ı Gevaş yapan sadece bunlar da değildi.
Gevaş’ın asıl güzelliği, bütün bu değerlerin günlük hayatın içinde birbirine karışmasıydı.
Bir zamanlar Gevaş’ın mahallelerinde dolaştığınızda karşınıza tek katlı evler çıkardı.
Evlerin çevresinde bahçeler, bahçelerde meyve ağaçları…
İlkbaharda yeşeren, yazın gölge veren, sonbaharda meyvesini sunan ağaçlar…
Bir evin bahçesinden diğerine uzanan yeşillikler…
Çocukların oynadığı, komşuların kapı önünde sohbet ettiği, insanların birbirini tanıdığı sakin bir ilçe görüntüsü vardı.
Gevaş’ın güzelliği biraz da buradan geliyordu.
Gösterişli değildi ama karakterliydi.
Sakinliğiyle, yeşilliğiyle, bahçeleriyle ve doğayla iç içe yaşamıyla kendine ait bir kimliği vardı.
Bugün ise bu görüntü yavaş yavaş değişiyor.
Son yıllarda Gevaş’ın büyümesiyle birlikte yapılaşma da hız kazandı.
Özellikle merkezden Van Gölü kıyısına doğru uzanan bulvar boyunca sağlı sollu yükselen yapılar ilçenin siluetini değiştirmeye başladı.
Ancak değişim sadece ana caddelerde yaşanmıyor.
Mahalle aralarında da yıllardır varlığını sürdüren bahçeler birer birer ortadan kalkıyor.
Bir zamanlar meyve ağaçlarının bulunduğu alanlarda şimdi binalar yükseliyor.
Bir evin bahçesinde duran birkaç ağaç, belki o aile için sıradan görünüyordu.
Ama aslında o ağaçlar Gevaş’ın hafızasının bir parçasıydı.
Bir elma ağacı sadece bir ağaç değildi.
Bir dut ağacı sadece bir dut ağacı değildi.
O bahçeler, o ağaçlar, o tek katlı evler ve aralarındaki yeşil alanlar Gevaş’ın yıllar boyunca oluşturduğu yaşam kültürünün parçalarıydı.
Elbette ilçeler büyüyecek.
Yeni evler yapılacak.
İnsanların daha modern ve konforlu yapılarda yaşama isteği son derece doğal.
Nüfus artacak, ihtiyaçlar değişecek.
Bunların hiçbirine karşı çıkmak mümkün değil.
Asıl mesele başka:
Büyürken neyi kaybediyoruz?
Yeni binalar kazanırken bahçelerimizi kaybediyor muyuz?
Daha fazla konut üretirken ilçenin yeşil dokusunu yok ediyor muyuz?
Gevaş’ın siluetini değiştirirken yıllardır sahip olduğu sakin ve doğal karakterini de yavaş yavaş kaybediyor muyuz?
İşte asıl sorulması gereken soru budur.
Gevaş’ın başka ilçelerde olmayan çok önemli değerleri var.
Van Gölü var.
Artos Dağı var.
Binlerce yıllık tarihi var.
Selçuklu Mezarlığı var.
Halime Hatun Kümbeti var.
İzzeddin Şir Camii var.
Soğuk suları var.
Ve bütün bunların yanında yeşil bahçeleri, meyve ağaçları ve kendine özgü yerleşim dokusu var.
Bunların tamamı Gevaş’ın kimliğini oluşturuyor.
Bir ilçenin zenginliği sadece kaç tane binasının olduğuyla ölçülmez.
Kaç ağacının kaldığıyla, kaç bahçesinin korunduğuyla, çocuklarına nasıl bir çevre bıraktığıyla da ölçülür.
Çünkü bugün diktiğimiz bir bina birkaç yılda tamamlanabilir.
Ama bugün kestiğimiz bir ağacın yerine aynı büyüklükte bir ağacın yetişmesi yıllar, hatta onlarca yıl alabilir.
Bugün Gevaş’ın geleceğini konuşurken yalnızca yeni yolları, yeni binaları ve yeni yatırımları konuşmamalıyız.
Bir de şu soruyu sormalıyız:
Çocuklarımıza nasıl bir Gevaş bırakacağız?
Betonların arasında yükselen bir Gevaş mı?
Yoksa Van Gölü’nün mavisiyle, Artos’un yeşiliyle, tarihi yapılarıyla, bahçeleriyle ve ağaçlarıyla bütünleşmiş bir Gevaş mı?
Belki de artık imar anlayışımızı sadece “daha fazla yapı” üzerinden değil, “daha yaşanabilir bir ilçe” üzerinden düşünmenin zamanı gelmiştir.
Yeni yapılaşma elbette olabilir.
Ama bunun yanında yeşil alanlar korunabilir.
Bahçeli yapılaşmaya önem verilebilir.
Mevcut büyük ağaçların korunması için çözümler üretilebilir.
Yeni yapılan binaların çevresinde daha fazla yeşil alan oluşturulabilir.
Çünkü şehirleşme ile doğa birbirinin düşmanı olmak zorunda değildir.
Doğru planlama yapılırsa ikisi aynı ilçede, hatta aynı sokakta yaşayabilir.
Bir ilçenin hafızası sadece tarihi eserlerden oluşmaz.
Bazen bir sokak, bazen eski bir ev, bazen bir çeşme, bazen bir bahçe, bazen de yıllardır aynı yerde duran bir ağaç o ilçenin hafızasıdır.
Bugün bize sıradan görünen bazı şeyler, yarın çocuklarımız için sadece eski fotoğraflarda kalabilir.
“Burada eskiden bir bahçe vardı.”
“Bu sokakta meyve ağaçları vardı.”
“Bu evlerin arasında yemyeşil alanlar bulunurdu.”
“Gevaş eskiden daha sakindi.”
Bunları gelecekte sadece anlatmak istemiyorsak, bugünden korumaya başlamalıyız.
Gevaş elbette büyümeli.
Ekonomisi gelişmeli.
Turizmi güçlenmeli.
Yeni yatırımlar gelmeli.
İnsanların yaşam standartları yükselmeli.
Ama bütün bunlar yapılırken Gevaş’ın ruhu da korunmalı.
Çünkü bir ilçeyi değerli yapan sadece yeni olanlar değildir.
Bazen en büyük değer, yıllardır orada olan ve artık fark etmediğimiz güzelliklerdir.
Bir gün Van Gölü’ne bakarken kıyısındaki binaları saymak yerine, eskiden olduğu gibi bahçeleri ve ağaçları görmek istersek bunun için bugünden düşünmemiz gerekiyor.
Çünkü beton yeniden yapılabilir.
Bina yeniden inşa edilebilir.
Ama kaybolan bir doğal doku ve yılların oluşturduğu şehir hafızası kolay kolay geri getirilemez.
Gevaş’ın geleceği elbette gökyüzüne doğru yükselecek.
Ama dileğimiz şu:
Binalar yükselirken ağaçlar kaybolmasın.
Sokaklar büyürken bahçeler küçülmesin.
Yeni yapılar çoğalırken eski Gevaş’ın güzellikleri yok olmasın.
Çünkü Gevaş’ı Gevaş yapan yalnızca üzerinde yükselen binalar değil;
Van Gölü’nün mavisi,
Artos Dağı’nın heybeti,
tarihin sessiz tanıkları,
soğuk suları,
yeşil bahçeleri,
meyve ağaçları
ve bütün bunların arasında yıllardır sürdürülen o sakin, doğal ve kendine özgü yaşamdır.
Bir ilçenin gerçek zenginliği, kaç katlı binalar yaptığı değil; sahip olduğu güzellikleri gelecek nesillere ne kadar koruyabildiğidir.
Gevaş büyüsün…
Ama Gevaş olarak kalsın.
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.